Dejeneratif Disk Hastalığı

Dejeneratif disk hastalığı, omurgada bulunan ve iki kemik arasında yastık görevi gören disklerin zamanla yıpranması ve özelliğini kaybetmesi durumudur. Bu diskler hareket ederken omurgayı korur, darbeyi emer ve rahat eğilip dönmemizi sağlar. Yaş ilerledikçe diskler su kaybeder, incelir ve sertleşir. Bu da bel ve boyun ağrılarına yol açabilir.

40 yaşından sonra birçok kişide disklerde yıpranma başlar. Ancak herkeste ağrı olmaz. Şikâyet oluştuğunda ise bel ağrısı, boyun ağrısı, tutulma ve hareket kısıtlılığı görülebilir. Uygun değerlendirme ve doğru tedavi ile çoğu hastada ağrı kontrol altına alınabilir ve günlük hareket rahatlığı artırılabilir.

Dejeneratif disk kaynaklı şikâyetler kliniğimizde Doç. Dr. Mehmet Akif Akçal tarafından değerlendirilmekte ve kişiye özel tedavi planı oluşturulmaktadır.

Dejeneratif Disk Hastalığı Nedir?

Omurgamız kemiklerden oluşur ve bu kemiklerin arasında disk adı verilen yumuşak yapılar vardır. Bu diskler adeta amortisör gibi çalışır. Yürürken, koşarken, eğilirken omurgaya binen yükü azaltır.

Zamanla bu diskler:

Su kaybeder
Esnekliğini azaltır
İncelir
Çatlaklar oluşabilir

Disk zayıfladığında omurlar birbirine daha fazla yük bindirir. Bu da ağrıya neden olabilir. Bazen disk dışarı doğru taşar ve sinire baskı yapar. Buna halk arasında sinir sıkışması denir.

Dejeneratif Disk Hastalığı Türleri

Disk yıpranması omurganın farklı bölgelerinde görülebilir:

Bel bölgesi disk yıpranması: En sık görülen tiptir
Boyun bölgesi disk yıpranması: Boyun hareketlerinde ağrı yapabilir
Birden fazla seviyede disk yıpranması: Hem boyun hem bel birlikte etkilenebilir

Ne Kadar Yaygındır?

Disk yıpranması çok yaygındır. 40 yaş üstü insanların büyük kısmında filmlerde görülür. Ama herkes ağrı çekmez. Filmde çıkması her zaman hastalık olduğu anlamına gelmez. Önemli olan şikâyet olup olmamasıdır.

Belirtiler

Dejeneratif disk hastalığında görülebilecek şikâyetler:

Bel ağrısı
Boyun ağrısı
Tutulma hissi
Hareket ederken zorlanma
Uzun oturunca artan ağrı
Eğilince artan ağrı
Kalçaya yayılan ağrı
Kola veya bacağa vuran ağrı
Uyuşma ve karıncalanma

Ağrı Nasıl Hissedilir?

Hastalar genelde ağrıyı şöyle tarif eder:

Derin sızı
Batma hissi
Sertlik
Tutukluk
Hareketle artan ağrı
Gün sonunda artan ağrı

Neden Oluşur?

En büyük neden yaşa bağlı yıpranmadır. Bunun yanında:

Hareketsiz yaşam
Fazla kilo
Sigara
Ağır kaldırma
Yanlış duruş
Uzun süre oturma
Travma ve düşmeler

disklerin daha hızlı bozulmasına yol açabilir.

Sinir Sıkışması Nasıl Gelişir?

Disk yıprandığında veya yer değiştirdiğinde sinire baskı yapabilir. Buna sinir sıkışması (sinir basısı) denir.

Bu durumda:

Bacağa vuran ağrı
Kola yayılan ağrı
Uyuşma
Güç kaybı
Yanma hissi

görülebilir.

Tanı Nasıl Konur?

Tanı sadece filmle konmaz. Önce hasta dinlenir. Şikâyetin süresi ve şekli değerlendirilir. Ardından muayene yapılır.

Değerlendirmede:

Ağrının yeri
Yayılımı
Kas gücü
Refleksler
Sinir bulguları

incelenir.

Gerekirse:

MR
Röntgen
BT

çekilebilir.

Tüm bulgular birlikte değerlendirilerek Doç. Dr. Mehmet Akif Akçal tarafından tanı ve tedavi planı oluşturulur.

Tedavi Nasıl Yapılır?

Hastaların çoğunda ameliyatsız tedavi yeterlidir.

Uygulanabilecek tedaviler:

Kişiye özel egzersiz programı
Fizik tedavi
Kas güçlendirme
Duruş eğitimi
İlaç tedavisi
Enjeksiyon uygulamaları
Girişimsel ağrı tedavileri

Evde Neler Yapılabilir?

Tedaviye destek olarak:

Düzenli yürüyüş
Yüzme
Hafif esneme
Sıcak uygulama
Soğuk uygulama
Uzun süre sabit oturmamak

faydalıdır.

Ne Zaman Ameliyat Gerekir?

Her disk yıpranması ameliyat gerektirmez. Ameliyat şu durumlarda düşünülür:

Geçmeyen şiddetli ağrı
İleri sinir sıkışması
Güç kaybı
Günlük yaşamın ciddi etkilenmesi

Karar hasta özelinde verilir.

Önlemek Mümkün mü?

Tam önlemek mümkün olmasa da yavaşlatmak mümkündür:

Kilo kontrolü
Düzenli hareket
Sigara bırakma
Doğru duruş
Omurga dostu yaşam

Sık Sorulan Sorular

MR'da disk yıpranması çıktı, korkmalı mıyım?

Hayır. Her MR bulgusu ağrı yapmaz.

Yürüyüş iyi gelir mi?

Evet, genellikle faydalıdır.

Spor yapabilir miyim?

Uygun egzersizle evet.

Bu durum felç yapar mı?

İleri sinir sıkışması durumlarında risk olabilir — erken değerlendirme önemlidir.

Ameliyatsız düzelir mi?

Çoğu hasta ameliyatsız rahatlar.